Ο Αχαιός ρουφιάνος Καλλικράτης κι ο ομώνυμος νόμος

Μία από τις πρακτικές του ΠΑ.ΣΟ.Κ, από τότε που ανέλαβε την πολιτική εξουσία (1981) μέχρι σήμερα, ήταν να κάνει «επανάσταση» στα ονόματα των θεσμών και να μας οδηγεί προς τους περασμένους αιώνες με τα περιεχόμενά τους.  Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί χαρακτήρισαν τους θεσμούς που επέβαλε σε όλα τα κοινωνικά επίπεδα ως «μεσαιωνικούς» (παράδειγμα οι εργασιακές σχέσεις), τη στιγμή που το ίδιο μιλούσε για «επανάσταση». (Ο Γιωργάκης επανέλαβε αρκετές φορές τον τελευταίο καιρό ότι πραγματοποιεί «επανάσταση», κι ας νομίζουμε εμείς ότι μας πάει στην εποχή της δουλοπαροικίας.) Κάτι παρόμοιο συνέβη με τα ονόματα των Υπουργείων μόλις ανέλαβε πρωθυπουργός (2009), θέλοντας μ’ αυτό να σημάνει την έναρξη της «νέας» Πολιτικής του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Πολλοί, μάλιστα, από τα στελέχη και τους οπαδούς του φρόντιζαν με φορτικό τρόπο να μας διορθώνουν, αν επιμέναμε να τον λέμε «Γιωργάκη». Έπρεπε πλέον να τον αποκαλούμε Γεώργιο Παπανδρέου ή Γεώργιο Ανδρέα Παπανδρέου. Και κάποιοι άλλοι κακόβουλοι βάλθηκαν να μας θυμίσουν ότι το πραγματικό αρχικό όνομα του Γιωργάκη ήταν… Τζέφρι (Geoffrey). Πιο κακόβουλος απ’ όλους ήταν ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Θεόδωρος Πάγκαλος, ο οποίος, πριν από χρόνια, όταν αντικαταστάθηκε από το Γεώργιο Ανδρέα Παπανδρέου στο Υπουργείο Εξωτερικών, άρχισε να πετάει γι’ αυτόν διάφορα υπονοούμενα του τύπου «Κάνει ανιστόρητες και αδιέξοδες επιλογές. Για να κάνεις εξωτερική πολιτική πρέπει να έχεις στοιχειώδεις γνώσεις ιστορίας. Είναι μια πολιτική η οποία, κατά την άποψή μου, θα μας οδηγήσει ακριβώς στο σημείο απ’ όπου ξεκινήσαμε» («Εθνος της Κυριακής», 19/11/ 2000) και «… εγώ δεν θεωρώ ότι ο κ. Παπανδρέου έχει τα προσόντα να γίνει πρωθυπουργός της Ελλάδας (…) θα μου επιτρέψετε να σας πω ότι δεν τον θεωρώ κατάλληλο για να γίνει πρωθυπουργός, ασχέτως αν είναι σήμερα πολύ της μόδας ο κ. Παπανδρέου. Πιστεύω επιπλέον και για λόγους αισθητικούς ότι θα είναι απαράδεκτη εξέλιξη, θα είναι παλινδρόμηση(…)» («Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία», 16/9/2001).
Το τελευταίο κρούσμα αυτής της μετάλλαξης των θεσμικών ονομάτων ήταν ο «Καλλικράτης» (Ν.3852/2010) σε αντικατάσταση του «Καποδίστρια». Ολόκληρο το όνομα του νέου αυτού νόμου είναι «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης». Προφανώς, κάποιο μήνυμα ήθελε να μας στείλει η Κυβέρνηση με ένα τέτοιο όνομα, όπως έπραξε άλλωστε με όλες τις αλλαγές των θεσμικών ονομάτων. Κι όταν στέλνεις ένα μήνυμα, θέλεις οι άλλοι να το εννοούν όπως θέλεις εσύ κι όχι όπως θέλουν εκείνοι. Οι δημοσιογραφούντες εκπρόσωποι της Κυβέρνησης, που έχουν ως βασικό ρόλο την υπεράσπιση του έργου της σε βαθμό μάλιστα που να τους επιπλήξει η ΕΣΗΕΑ, βιάστηκαν να μας ενημερώσουν ότι «Καλλικράτης» ονομαζόταν εκείνος ο αρχαίος Έλληνας «αρχιτέκτονας» που ασχολήθηκε με τέσσερα μεγάλα έργα της αρχαίας Αθήνας: Τα Μακρά Τείχη της πόλης, την επιδιόρθωση τμήματος των περιφερειακών τειχών των Αθηνών, την ανοικοδόμηση ναού αφιερωμένου στην Άπτερο Νίκη στην Ακρόπολη και την ανέγερση του Παρθενώνα σε συνεργασία με τον Ικτίνο. Μ’ αυτόν ήθελε η Κυβέρνηση να συνδέσουμε το όνομα του νόμου. Κάποιοι άλλοι, όμως, που δε χάφτουν εύκολα τα μηνύματα της Κυβέρνησης και που έχουν μανία με τα ιστορικά ονόματα, άρχισαν να ψάχνουν για να βρουν στις διάφορες ιστορικές πηγές ποιος άλλος «σημαντικός» άνδρας της Αρχαιότητας λεγόταν επίσης «Καλλικράτης». Και τον βρήκαν! Ήταν ένας… ρουφιάνος ηγέτης της Αχαϊκής Συμπολιτείας.
Ο Καλλικράτης αυτός καταγόταν από το Λεόντιο της Αχαΐας. Κατάφερε να αναδειχθεί στρατηγός της Αχαϊκής Συμπολιτείας, αλλά έγινε διάσημος μεταξύ των Ελλήνων για τη συνεργασία του με τους ιμπεριαλιστές της εποχής του, τους Ρωμαίους. «Σημαντικότερη» πράξη του θεωρείται το γεγονός ότι κατέδωσε το 167 π.Χ στους Ρωμαίους 1.000 Αχαιούς, τους πιο εξέχοντες, με συνέπεια να τους συλλάβουν οι Ρωμαίοι και να τους εξορίσουν. Μετά από 17 χρόνια εξορίας επέστρεψαν στην Αχαΐα μόνο οι 300 απ’ αυτούς, γιατί οι άλλοι 700 είχαν στο μεταξύ πεθάνει. Γενικότερα βοήθησε με τις πράξεις του στην αποδυνάμωση της πατρίδας του και στην τελική υποδούλωσή της από τους Ρωμαίους φίλους του. Ένας στρατός της Αχαϊκής Συμπολιτείας αποτελούμενος από 2.500 Αχαιούς και 12.000 δούλους, που τους απελευθέρωσαν για να πολεμήσουν εναντίον των Ρωμαίων, ηττήθηκαν από αυτούς το 146 π.Χ. στη μάχη της Λευκόπετρας, ήττα που σήμανε και την τελική υποδούλωση των Ελλήνων. Ο περιηγητής Παυσανίας χαρακτηρίζει τον Καλλικράτη «κακό δαίμονα όλης της Ελλάδας».
Φαίνεται πως υπήρξαν κι άλλοι Αχαιοί συνεργάτες του Καλλικράτη και των τότε ιμπεριαλιστών, αν δεχτούμε τις ιστορικές αναφορές του Κωνσταντίνου Καβάφη στο ποίημά του «Υπέρ της Αχαϊκής Συμπολιτείας πολεμήσαντες», γραμμένο στα χρόνια της Μικρασιατικής Καταστροφής. Άλλες οι καταστάσεις και άλλοι οι ρουφιάνοι της Μικρασιατικής Καταστροφής, αλλά οι σκέψεις του Καβάφη για τα γεγονότα της δικής του εποχής επανέφεραν στη μνήμη του τον αγώνα που έδωσαν μέχρι τέλους εκείνοι που αντιστάθηκαν και πολέμησαν τους Ρωμαίους και τους ντόπιους συνεργάτες τους: «Ανδρείοι σεις που πολεμήσατε και πέσατ’ ευκλεώς· τους πανταχού νικήσαντας μη φοβηθέντες.. Άμωμοι σεις (…)». Φαίνεται πως ο αρχαίος Καλλικράτης και οι όμοιοί του δε βρήκαν αρκετούς οπαδούς στο λαό της Αχαϊκής Συμπολιτείας, που στάθηκε «ανδρείος» και «άμωμος» (άσπιλος, αμόλυντος) από τη συνεργασία της τότε ηγεσίας του τόπου τους με τους ιμπεριαλιστές. [Μια αναγκαία παρέκβαση: Όταν, λοιπόν, η Επίσημη Ιστορία μιλάει για «Αχαιούς», πρέπει να έχουμε υπόψη την προαναφερόμενη σύνθεση του στρατού της Αχαϊκής Συμπολιτείας. Ίσως ο Καβάφης να είχε υπόψη αυτή τη σύνθεση και γι’ αυτό δεν εξυμνεί «τους Αχαιούς», αλλά «εκείνους που πολέμησαν για την Αχαϊκή Συμπολιτεία». Αυτό δεν αναιρεί βέβαια την ανδρεία των 2.500 Αχαιών που αντιστάθηκαν και πολέμησαν μαζί με τους δούλους, τους οποίους αποφεύγει να αναφέρει η Επίσημη Ιστορία.]
Οι πρακτικές του Αχαιού Καλλικράτη και των συνεργατών του εμφανίζονται σήμερα με άλλη μορφή (όπως είναι, π.χ., η συνυπογραφή διεθνών συμφωνιών και μνημονίων, και η θέσπιση σχετικών νόμων για την εφαρμογή τους), αλλά οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα: Στην υποδούλωση του λαού και μιας σειράς γενεών των Ελλήνων στα συμφέροντα των ιμπεριαλιστών και των ντόπιων συνεργατών τους. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός, όταν προσέφυγε στο Δ.Ν.Τ,  αναφέρθηκε απλώς στην «απώλεια της εθνικής ανεξαρτησίας». Για την υποδούλωση του λαού και μιας σειράς γενεών στα ξένα και ντόπια καπιταλιστικά συμφέροντα δεν είπε λέξη. Επικαλέστηκε μόνο «τη σωτηρία της πατρίδας». Φοβάμαι πως κάτι τέτοιο θα δήλωσε και τότε ο Αχαιός Καλλικράτης, όταν συνεργάστηκε με τους Ρωμαίους: «Για να σώσω την πατρίδα». Αλλά, όπως είπε ο αμετροεπής Πάγκαλος για τον Γεώργιο Ανδρέα Παπανδρέου, «Κάνει ανιστόρητες και αδιέξοδες επιλογές. Για να κάνεις εξωτερική πολιτική πρέπει να έχεις στοιχειώδεις γνώσεις ιστορίας».
Προσπάθησε, λοιπόν, η Κυβέρνηση να εγκλωβίσει τους συνειρμούς μας στο επιφανειακό επίπεδο, δίνοντας στο νόμο (όπως λένε οι υποτακτικοί της) το όνομα του «αρχιτέκτονα» Καλλικράτη. Φοβάμαι, όμως, πως η ουσία αυτού του νόμου πρέπει να μας οδηγήσει συνειρμικά στον ομώνυμό του Αχαιό ρουφιάνο, γιατί προσδένει την τοπική «Αυτοδιοίκηση» στα συμφέροντα του ντόπιου και του ξένου Κεφαλαίου. Σε όποιους έκαναν τον κόπο να διαβάσουν τις 136 σελίδες των 286 άρθρων του νόμου «Καλλικράτη» (αμφιβάλλω αν ανήκει σ’ αυτούς το 99% των υποψήφιων πολιτευτών) θα είδαν τα ασφυκτικά πλαίσια μέσα στα οποία θα πρέπει να κινηθούν… «ελεύθερα» οι νέοι τοπικοί μας άρχοντες. «Εκτελεστές» τους θέλει ο «Καλλικράτης». Εκτελεστές των νόμων και των εντολών της πολιτικής εξουσίας, όπως είναι το σύνολο των τοπικών και περιφερειακών δημοσίων υπαλλήλων. Η λέξη «Αυτοδιοίκηση» είναι απλώς ένα άδειο όνομα. Ο Αχαιός Καλλικράτης επέστρεψε σήμερα με τη μορφή ενός ομωνύμου του νόμου. Μετά την απώλεια της εθνικής ανεξαρτησίας πρέπει να υποταχθούν στα κελεύσματα των ξένων και των ντόπιων κεφαλαίων οι «επαρχίες».
Υπάρχει, όμως, μεταξύ των δύο Καλλικρατών και μία διαφορά. Ο Αχαιός Καλλικράτης και οι όμοιοί του δεν είχαν πολλούς υποστηρικτές και οπαδούς στη συνεργασία τους με τους τότε ιμπεριαλιστές. Ένα μεγάλο τμήμα του λαού της Αχαϊκής Συμπολιτείας τους περιφρόνησε και αγωνίστηκε μέχρι το τέλος. Πόσοι από τους σύγχρονους Αχαιούς θα ψηφίσουν υπέρ των πολιτικών απογόνων του Αχαιού ρουφιάνου Καλλικράτη και των συνεργατών τους θα φανεί στις εκλογές της 7ης Νοέμβρη. Όσοι τους υποστηρίξουν, ελπίζω να μην έχουν στο μέλλον την απαίτηση να τους θεωρήσουμε «ανδρείους» και «άμωμους». Νομίζω ότι ούτε κι ο Καβάφης θα τους θεωρούσε ως τέτοιους.

Advertisements